د یوې ښځې ژوند: په روغتون، کلینک او پخلنځې کې

د یوې ښځې ژوند: په روغتون، کلینک او پخلنځې کې

په افغانستان کې ښځې یو مناسب ژوند نلري او له ډیرو ستونزو، سختیو او محدودیتونو سره مخ دي.

او دا ټول په هغو ښځو ډیر صدق کوي چې زده کړي ونلري، په کلیو کې اوسیږي او د کورني او کلتوري حساسیتونو سره مخ وې. له بل پلوه، هغه ښځې چې زده کړې یې کړي وې، له کور څخه بهر ته د تللو، کار کولو او د پریکړه نیولو اجازه لري. همدارنګه، هغه ښځې چې روزنه او یو څه ګټې تر لاسه کوي تر اوسه لا په ستونزو کې دي او پر دي نه دي بریالۍ شوي چې خپلو کورنیو ته وخت ورکړي. د افغانستان د څیړنې او ارزونې ادارې (AREU)، د ښځو سیاسي ګډون په اړه د معلوماتو راټولولو په وخت کې چې، دا څیړنه به هم ډیر ژر خپره شي، مونږ د یوۍ ښځې سره لیدنه وکړه چې ژوند یې له روغتون، معاینه خونې او پخلنځې پوړي محدود شوي وو.

د کابل ولایت څخه یوې ښځينه ډاکټرې له یو ننګرهاري ډاکټر سره یې واده کړي. د دې میړه په ننګرهار ولایت کې په یوه عمومي روغتون کې دنده تر سره کوله.  په پایله کې، دې هم باید خپل میړه تعقیب کړي وای، ننګرهار ته سره له خپلې کورنۍ کډه شوه. د یوې ډاکټرې په صفت او همدارنګه په جلال اباد ښآر کې د ښځې ډاکټرۍ ته د اړتیا په صورت، دې هم په ننګرهار ښآر کې په یو عمومي روغتون کې دنده پیل کړه. هغه په بشپره توګه خپلې دندې ته ژمنه او ټول وخت بوخته وه. په هر صورت، هغه عاید چې دوې له دواړو ځایونو څخه تر لاسه کولو، بسنه یې نه کوله. نو په دې ډول، دې پریکړه وکړه چې یو شخصې کلینیک پرانیزي او د خلکو خدمت وکړي.

د دې ورځې په دا ډول وې: له سهار ۸ بجو څه تر مازیګر ۴ بجو پوری به په عمومي روغتون کې وه،  وروسته له هغې څخه به خپل کلینیک ته د ۳ یا څلورو ساعتونو لپاره تلله، په معمول ډول فصل ته په کتو سره له ۴:۳۰ د مازیګر تر ۸ بجو د شپي هلته به د خپلو ناروغانو په معاینه کې بوخته وه. دا د دې ورځنی بشپړه او وروسته له وخته دنده وه، مګر دي ټولو بسنه نه کوله، په یوي افغاني ټولنه کې میندي باید د خپلو بچو د بي ځایه او د کور څخه د باندي د هغوی پاملرنه وکړي. دا د دې لپاره ستونزمن وه چې په روغتون او کلینیک کې هم کار وکړي او د خپلو بچو څخه پاملرنه وکړي مګر دې ورته ادامه ورکړه. په پایله کې، وروسته د روغتون او کلینیک له دندې خپله دریمه دنده یې پیل کوله، په پخلنځې کې.

د وخت په تیریدو سره د دې بچې په ښونځی او پوهنتونونو کې شامل شول. له همدې امله مور څخه دا تمه کیدله چې د خپلو بچو لپاره خواړه چمتو کړي. د ورځې په بهیر کې دې نشو کولای چې خواړه چمتو کړي، نو له همدې امله دې باید خواړه د راتلونکې ورځې لپاره  د شپي چمتو کړي واي.اوس مهال د ډیرو کلونو راهیسې دا په داسي یو حالت کې ده چې د ورځې په بهیر کې ټوله ورځ د یو مامور په شان په یو روغتون کې، وروسته له روغتون په خپل کلینیک کې او د شپي لخوا په پخلنځې کې وې. زمونږ د مرکې په مهال دې داسې وویل: “ ډیری وخت زما بچیان ما ته داسي وایې، چې زمونږ د مور ژوند له روغتون، معاینه خونې او پخلنځې پوری محدود دي” . 

په پایله کې، افغان دولت او نړیواله ټولنه ډیر زیار باسي چې افغان ښځې دي زده کړي وکړی چې دا یو ښه کار دی مګر، کلتوري حساسیتو ته په لیدو سره، هغه ښځې چې زده کړي لري د سړیو په شان آزادي نلري او د دوې د کاري ژوند تر څنګ، ښځې لا اوس هم کورنی ژوند لري او همدارنګه اړتیا ده چې د نارینه خپلوانو لخوا بدلون ومومي.

دا په افغانې ټولنه کې د ښځو پر اوږو یو لوی بار او د خپلواکې پر وړاندي یې یو خنډ دی. تر دې دمه

د نړیوالې ټولنې بودجه او پروګرامونه د جنسیت د مساوات په اړه د خلکو د چلند او کلتور په بدلون کې پاتي راغلي. د میرمنو د حقوقو د ودې لپاره او د دروغینو کلتوری جوړښتونو د لمنځه وړلو لپاره او د جنسیت د نامساوات لپاره که د اسلام په رڼا کې کار وشي نو دا به  په افغانۍ ټولنه کې د خلکو په چلند غوره اغیز لرلی شي . په پایله کې د پریکړه جوړونکو سړیو او د دوي د ونډې په اړه روزنه به د میرمنو په ژوند کې به د بدلون ور پرانیزي. 



x