پارلماني حکومت

پارلماني حکومت

پارلمانی حکومتداري

د افغانستان د څيړنې او ارزونې ادارې د”  پارلماني حکومتدارۍ ” دموضوع په اړوند په ۱۳۸۹-۱۳۸۸ كال کې يوه مفصله څيړنه  په بيلابيلو ځايونو کې سرته رسولې او یوشمير رپوټونه  ‌یېخپاره کړي دي .  په دغه څيړنه  کې په  ټاکنو  کې د پردې ترشا صحنې د  مالومولو  لپاره،   د ټولټآکنو جریانات په سمیزه  او ملي کچه  له نږدې څارل شوي دي ،   او دافغانانو نظرونو   ته د ولسواکۍ اوولسواکۍ راوستلو په اړه په  ټولیزهتوګه  ځای ورکوي .

څيړنه هغه تشې(نیمګړتیاوې) هم په ګوته کوي چې ډير ځلې حكومتله اتباعو څخه بيلوي، او همدا راز د پارلمان پيچلۍاړيکې  د ولسمشراو د حکومت له وزارتونو سره په ډاګه کوي.

ددغې څیړنې د سياسي سازمانونو او شبکوشننه ، پر سياسي ګوندونو، ډله ايزې رايه وركولو او په پارلمانکې پر بدليدونکو سياسي وفاداريو(تړونونو) څرخي. همداراز  څيړنه د ناامنۍ،نژادي او قومي کيسو، اقتصاديهڅوونو  او د شخصيتيسياستونو د نفوذ په ګډون هغه فکټورونه تر تفصيلي کتنې لاندې نيسي چې دسياسي تړونونو رامينځ ته كيدل اغيزمنوي. او همدارنګه یي   د “ولسواکۍ” په اصطلاحپورې اړونده اکثراً پيچلۍ مشهورې کيسې هم ارزولې دي.  د څیړنې موندنې پر هغو لارو چارو نيوكه كويچې نړيوال فعالين د “ولسواکۍ” او “ټولټاکنو” دبرابرګڼلو لپاره ليواله دي او د يو ګټور ولسواک  نظام درامنځته  کیدو لپاره يې اړينو اوږد مهاله ادارو جوړونې ته بسيا پاملرنه نه ده کړې .
د افغانستان د څيړنې او ارزونې ادارې ځینې شننې  د ۱۳۸۳-۸۴ او ۱۳۸۸-۸۹ كلونو ترمنځ  ترسره کړې چې  پر ټاکنيز  بهيرونو ځانګړی تمرکز کوي او يو لړ رپوټونه یي هم خپاره  كړې دي . په افغانستان کې د پارلماني ټاکنیز لارښود د۱۳۸۴ کال د ولسي جرګې اوولايتي شوراګانو د ټاکنو  بهير او  د قانونجوړونې په اړه هر اړخيزه څرګندونې  وړاندېکوي .  د افغانستان د څيړنې او ارزونې دادارې څيړنيزې ډلې د رايه ورکولو په بهير کې د رايوورکولو  د ۴۱ مرکزونو څخه سمیزه څارنه  هم وکړه.  له ټاکنو وروسته  د شننې پايله د” ويشل شوي کور” په نامه رپوټ ؤ، چې دافغانستان د څیړنې او ارزونې ادارې ورڅخه د ۱۳۸۸-۸۹ کال کې  رايه ورکولولپاره   د بنسټ په توګه ګټه واخيسته؛ په دغه راپور   کې چې ولې اوڅرنګه افغانانو  رايې ورکوي؟ اوپه مرکزي او ځايي کچو له ټاکنو سره د بېثباتۍ داړيکو څرنګوالى هم ارزولی شوی .



x